Cyprus 7 dagen foodie: meze, wijndorpen en het beste van de Cypriotische keuken

Zeven dagen eerlijk Cypriotisch eten

Cyprus voedt mensen al 10.000 jaar. Het eiland dat halloumi uitvond, kleftiko tot kunst verhief, de oudste nog-werkende wijngaarden van de wereld aanlegde bij Vouni Panayia, en de lunch nog altijd uitrekt tot een ritueel van drie uur — dat eiland verdient een rondreis die volledig om eten draait. Deze doet precies dat.

De lus passeert de vier culinaire pijlers van het eiland: de kustrijkdom rond Paphos en Larnaca (octopus, zeebrasem, gegrilde calamari), de berglandbouw van Troodos (halloumi van dorpsgeit, bergkruiden, Commandaria-wijn), de stedelijke eetscene in Limassol die stilletjes een van de betere etsteden van het oostelijke Middellandse Zeegebied is geworden, en de oude binnenstad van Nicosia waar moderne Cypriotische koks meze herinterpreteren voor een nieuwe generatie.

Je hebt een auto nodig. Er is geen openbaar vervoer tussen wijnorpen. De afstanden zijn behapbaar: de volledige lus beslaat zo’n 500 km in zeven dagen en geen enkele rit duurt langer dan twee en een half uur.

Budget: mid-range, €80-150 per persoon per dag inclusief accommodatie, eten en wijn. Meze-lunch bij een dorpstaverne: €18-25 per persoon; restaurants in het hogere segment in Limassol €45-70 per persoon inclusief wijn.

Dag 1 — Paphos: eerste meze, eerste indrukken

Rit: Larnaca airport → Paphos: 150 km, 1u45 via de A6/A1-snelweg.

Lunch: 7 St Georges Tavern, Geroskipou

Ga niet meteen naar een toeristisch havenrestaurant. Rij de drie kilometer van centraal Paphos naar het dorp Geroskipou en zoek 7 St Georges Tavern op het hoofdplein. Dit is een echt Cypriotisch mezerestaurant: bestel de volledige meze (rond €20 per persoon) en ze brengen die in golven — tahini, taramosalata, gegrilde halloumi, loukaniko-worst, afelia varkensvlees in rode wijn en korianderzoad, kolokasi (taro met varkensvlees), gegrilde vis van die dag, en wat de keuken die middag toevallig lekker vindt. Het broodmandje komt eerst. Vul je maag niet daarmee.

Neem de tijd. Dit is het template voor hoe Cypriotische maaltijden werken: lang, gezellig en gestructureerd rond delen in plaats van individuele borden.

Middag: Paphos Archaeological Park

Loop de mozaïeken af om het diner te verdienen. Het Paphos Archaeological Park is 15 minuten van Geroskipou, toegang €4,50. De vloermozaïeken in het House of Dionysus bevatten de meest gedetailleerde beelden van wijnproductie die bewaard zijn gebleven uit de Romeinse periode, waar ook ter wereld in het Middellandse Zeegebied — passend gezien waar deze week naartoe gaat.

Avond: Vakhos Restaurant, Paphos

Voor de eerste avond biedt Vakhos op Apostolou Pavlou een gepolijstere versie van de Cypriotische keuken: lokale recepten met precisie uitgevoerd, goede wijnkaart gericht op Cypriotische producenten, en een terras boven de oude stad. Bestel de kleftiko als die op de avondkaart staat (soms wel, soms niet — vraag het bij aankomst). Het langzaam gegaarde lamsschouder, de hele nacht in een kleiпot verzegeld met knoflook, laurier en citroen, is de verpersoonlijking van wat de Cypriotische thuiskeuken nastreeft.

Slaap in Paphos. Budgethotels vanaf €60, boetiekpensions vanaf €110.

Dag 2 — Paphos: kookles en de straat van het zoete

Ochtend: kookles bij Beyond Limits

Beyond Limits geeft praktische Cypriotische kookworkshops vanuit een keuken dichtbij centraal Paphos, meestal vanaf 9:30 uur. Sessies duren drie à vier uur en omvatten halloumi-making van nul af aan, sheftalia (varkens- en kruidenworstjes gewikkeld in netvet), tahinibereiding en een pasta- of mezegerecht. Je eet wat je gemaakt hebt als lunch. Boek via hun website; klassen zijn klein (maximaal acht personen) en volgeboekt twee à drie weken van tevoren in het hoogseizoen.

Gerechten die je waarschijnlijk bereidt: halloumi (de echte versie, met de hand geperst en direct gegrild terwijl hij nog warm is — niets vergeleken met het supermarktblok), sheftalia voor de houtskoolbarbecue, en tavas, het langzaam gegaarde lams-en-uitgerecht dat het alledaagse equivalent van kleftiko is.

Lunch: wat je hebt gekookt

De klassenlunch is de maaltijd. Eet hem op het terras.

Middag: Geroskipou loukoumia en de oude snoepwinkels

Geroskipou betekent “heilige tuin” en het dorp maakt al sinds de Ottomaanse periode loukoumia (Cyprus delight, bloeriger en minder zoet dan Turks fruit, gemaakt met rozenwater en johannesbrood). De winkels op het hoofdplein verkopen het per kilo: roos, citrus, amandel, mastiek. Koop een zakje voor onderweg. Ook de moeite waard: de johannesbroodproducten — johannesbroodstroop over gestremde yoghurt is een ontbijtklassieker in Cypriotische dorpen die bijna geen toerist ooit eet.

Loop de markt als het een dinsdag of zaterdag is (marktdagen in Paphos): die loopt achter het stadhuis van 7 uur tot 13 uur en is waar dorpsproducenten seizoensgroenten, verse kazen, olijfolie en gedroogde kruiden brengen.

Avond: Hondros, oude binnenstad Paphos

Hondros is een al lang bestaande taverne in de Ktima-wijk (boven de stad) die de meeste bezoekende voedseljournalisten nooit hebben ontdekt omdat het geen agressieve online aanwezigheid heeft. De menukaart is handgeschreven, de wijnkaart bevat drie Cypriotische producenten, en de meze is samengesteld op basis van wat die ochtend van de markt is gekomen. Bestel anari (verse weikaas, vergelijkbaar met ricotta) met honing als ze die hebben. De lamskoteletten worden gegrild op houtskool.

Slaap in Paphos (zelfde basis als dag 1).

Dag 3 — Paphos food tour, dan Omodos

Ochtend: Paphos full-day food tour

Paphos: Full-Day Cyprus Food Tour

Deze begeleide food tour doorkruist de oude markt van Paphos, lokale bakkerijen, een halloumiproducent en enkele tussenstops voor proeverijen: commandaria, lokale olijfolie, johannesbroodproducten en ingelegde groenten. De context van de gids over de Cypriotische voedselgeschiedenis — de Ottomaanse invloeden op meze, de Venetiaanse invloed op geconserveerde vleeswaren, het effect van de Britse koloniale periode op Cypriotische bakkerijen (ja, de Cyprioten bakken broodjes die structureel identiek zijn aan Britse ochtendbroodjes) — is oprechte achtergrond voordat je vier dagen lang dwars door het eiland eet.

Tours lopen doorgaans van 10 tot 14 uur. Je hebt daarna geen lunch nodig.

Middag: rit naar Omodos (45 minuten)

Verlaat Paphos via de B6 richting Limassol en sla dan het binnenland in naar de Troodos-heuvels. Het dorp Omodos ligt op 1.000 meter en is gebouwd rondom een klooster. Het is toeristisch op het hoofdplein — souvenirwinkels die zivania (de lokale brandewijn gedistilleerd uit druivenmarc) en kant verkopen — maar loop drie straten terug en het is volkomen gewoon: dorpelingen op plastic stoelen voor kafeneions, katten op stenen muren, niets te koop.

Stop bij de wijncöoperatief van het klooster voor een proeverij: ze produceren een ruwe, tanninerijke rode wijn van lokale Maratheftiko- en Mavro-druiven die technisch gezien niet geweldig is maar volkomen verslavend zodra je hem met de lokale worstjes hebt gehad. Koop een fles.

Voor een meer gestructureerde Omodos-wijnervaring:

Limassol, Omodos & Wine Tasting Tour

Avond: Petros Garden Tavern, Omodos

Petros Garden ligt aan de rand van het dorp. Bestel de gemengde meze; die arriveert in zo’n 90 minuten en laat zien wat de heuvels anders doen dan de kust: meer gerookte vleeswaren, meer ingelegde groenten, meer wilde kruiden (je proeft gedroogde rigani, de Griekse oregano die halfwild over Cyprus groeit). De kleftiko hier wordt op de traditionele manier bereid, verzegeld in een kleispot gedurende de nacht in een lage oven. Bel van tevoren — ze sluiten soms doordeweeks in het laagseizoen.

Slaap in Omodos of het nabijgelegen Platres. Platres heeft verschillende berggasthuizen vanaf €70-90. De rit naar Limassol is 45 minuten.

Dag 4 — Troodos-wijnroute

Dit is een volledige wijndag. Rij de Troodos-wijnroute in een ruime boog van Omodos/Platres door Pelendri, Kilani en Vouni Panayia. Je legt zo’n 80 km bergwegen af op de dag. De afstanden zijn kort maar de wegen zijn smal en bochtig: reken op 25-30 minuten tussen stops, ook als de GPS 15 aangeeft.

Ochtend: Tsiakkas Winery, Pelendri

Tsiakkas is een kleine familiewijnmakerij op 1.200 meter buiten het dorp Pelendri en maakt de beste Xynisteri (het inheemse witte druivenras van Cyprus) van het eiland. De Xynisteri 2023 is fris, mineraal en ruikt naar citrusbloesem en kalksteen — de antipode van wat mensen verwachten van een witte wijn uit een warm klimaat. Ze produceren ook een Cabernet Sauvignon/Maratheftiko-blend die internationale prijzen heeft gewonnen. Bel van tevoren: wijnmakerij-bezoeken zijn op afspraak (de familie spreekt Engels, Grieks en Duits). Proef fee doorgaans €5-8, kwijtgescholden bij flesaankoop.

Middag: Vlassides Winery, Kilani

Vlassides is 20 minuten van Tsiakkas vandaan en opereert op iets grotere schaal. De serieuze wijn hier is de Shiraz (op hoogte geplant, waardoor het druivenras zijn warme, jam-achtige karakter verliest en iets veel gestructureerders produceert) en de Afames Maratheftiko, gemaakt van een van de zeldzaamste inheemse druivenrassen ter wereld. Het dorp Kilani zelf is 30 minuten lopen waard: er zijn drie families die er nog traditionele halloumi maken, en je kunt meestal rechtstreeks kopen als je op de juiste deur klopt (de familie die verkoopt vanuit het huis aan de weg vanuit het zuiden, wit hek, geen bord — vraag in het kafeneion).

Lunch: Vouni Panayia Winery restaurant

Cyprus: Troodos Mountain Food & Wine Tasting Tour with Lunch

Vouni Panayia is de hoogstgelegen werkende wijnmakerij op Cyprus (1.400 meter) en ook het oudste wijndorp van het eiland, met gedocumenteerde ononderbroken wijnproductie sinds de 4e eeuw voor Christus. Ze runnen een werkend restaurant bij de wijnmakerij dat traditioneel Cypriotisch eten serveert gecombineerd met hun wijnen: langzaam gegaarde geitensoep, dorpsworstjes, gegrilde halloumi van de coöperatie verderop, en uitstekend brood van de dorpsbakkerij. Het uitzicht over de Troodos-bergen vanaf het terras is het mooiste van het eiland.

Hun Alina wit (Xynisteri) en Vasilikon rood (Maratheftiko) zijn beide het kopen waard. De Commandaria, hier geproduceerd volgens traditionele methoden, is een van de weinige Commandaria’s die nog smaken zoals wat Marco Polo in de 13e eeuw beschreef: “de wijn der koningen.”

Middag: halloumi aan de bron — dorpse kaasmaakervaering

Cyprus: Mountain Towns and Cheesemaking Day Trip with Brunch

Deze begeleide ervaring brengt je naar een werkende bergboerderij waar halloumi op de traditionele manier wordt gemaakt: rauwe geiten- en schapenmelk, met de hand geperste wrongel, zes maanden gepekeld in wei voordat hij wordt verkocht (verse halloumi is een ander product, binnen enkele dagen geconsumeerd). Je ziet het volledige proces en eet het resultaat, doorgaans naast anari, kefalotyri en gestremde yoghurt. Het is een van de weinige ervaringen op het eiland waar het eten-narratief niet voor toeristen is geconstrueerd — zo hebben de dorpen gegeten sinds de middeleeuwen.

Avond: rit naar Limassol (1u tot 1u15 vanuit de Troodos-heuvels)

Neem de E804 omlaag door de wijngaarden. De weg daalt van dennenbos door doornige maquis en dan citrusplantages voordat die de snelweg raakt bij Polemidhia. Arriveeer vroeg in de avond in Limassol.

Diner: Karatello, oude binnenstad Limassol

Karatello in de oude binnenstad van Limassol (net naast de Anexartisias-straat) is een traditionele taverne die al decennia draait in een stenen gewelfruimte zonder enige pretenties. De meze is eerlijk Cypriotisch: gegrilde halloumi, loukaniko, tahini, kolokasi, vers brood, en een wisselend hoofdgerecht dat bijna altijd lam of varkensvlees is. De karafwijn is lokaal, goedkoop en prima. Na een dag van serieus proeven bij wijnmakerijen is dit wat je wil.

Slaap in Limassol. De oude binnenstad heeft verschillende goede boetiekhotels (Curium Palace, de Lanitis-vastgoedobjecten). Budget €90-140.

Dag 5 — Limassol: de stedelijke eetscene

Limassol heeft zichzelf het afgelopen decennium heruitgevonden als de culinaire hoofdstad van Cyprus. De oude binnenstad is opgeknapt zonder verpest te zijn: de nauwe straatjes achter het kasteel hebben nog steeds kafeneions en timmerlieden, maar nu ook natuurwijnjars, craftcocktailbars en restaurants die het goed zouden doen in Athene of Thessaloniki.

Ochtend: Limassol zaterdagmarkt, Saint Andrew Street

Als het zaterdag is, ben je om 9 uur op de markt. Die loopt langs de Saint Andrew Street en de omliggende blokken: dorpsproducenten verkopen verse kruiden, seizoensproducten, halloumi en anari, olijven op elke denkbare manier gepekeld, loukoumia, gedroogde vijgen en rozijnen, johannesbroodstroop, zuurdesembrood van de dorpsbakkerijen. Het is verreweg de beste voedselmarkt op Cyprus en kost zo’n 90 minuten om goed te doorlopen. Koop hier ontbijt: brood met johannesbroodstroop, een klein stukje verse halloumi, en een koffie bij de kraam bij de noordingang.

Als het geen zaterdag is, is de overdekte gemeentelijke markt (Agora) aan de Kanningos-straat dagelijks open behalve zondag en heeft het jaarrondehandelaren.

Laat ochtend: Troodos-wijntour vanuit Limassol

Cyprus: Troodos Mountain Wine Tour with a Local

Als je een tweede gestructureerde wijndag wilt (of dag 4’s zelfrijden hebt overgeslagen), dekt deze begeleide tour vanuit Limassol de Troodos-wijnorpen met inbegrip van vervoer. Handig als je wilt drinken zonder te rijden.

Lunch: Ta Piatakia, Limassol

Ta Piatakia (de naam betekent “de kleine borden”) is het beste argument voor de evolutie van de eetscene in Limassol: creatieve meze die Cypriotische ingrediënten neemt en er onverwachte dingen mee doet. De halloumi hier komt als bruschetta met lokale honing en walnoten. De calamari is gevuld met kruidenrijst. Het lamsgericht wisselt maandelijks. De wijnkaart is geheel Cypriotisch, samengesteld, en het personeel weet wat er in elke fles zit. Reserveer voor lunch; ‘s avonds is een tafel moeilijker te krijgen.

Middag: food walk door de oude binnenstad van Limassol

Loop door de oude binnenstad zonder specifiek doel. Zoek een kafeneion en bestel een Cypriotische koffie (identiek aan Griekse en Turkse koffie maar geserveerd met een glas koud water en een stukje loukoumi). Let op de kruidenwinkels die nog draaien achter het kasteel: gemalen komijn, gedroogde koriander, sumak, gedroogde rigani, kaneelstokjes. Dit zijn de bouwstenen van de Cypriotische keuken en de winkels zijn nauwelijks veranderd seit de Ottomaanse periode.

Avond: Pyxida, havengebied Limassol

Pyxida is de serieuze visoptie in Limassol: niet de toeristenhavenrestaurants met foto’s op het menu, maar een echte visherberg waar de vis die die ochtend aan land is gekomen, die avond op het bord ligt. Bestel wat de ober zegt dat vanochtend is binnengekomen. In de late lente is dat waarschijnlijk zeebrasem (tsipoura), zeebaars (lavraki) of zeelt (barbounia). De zeevruchten-mezoptie (€35-40 per persoon) dekt alle bases: octopus in rode wijn, gegrilde calamari, garnalensaganaki, gegrilde vis. Sla de friet over.

Slaap in Limassol (tweede nacht).

Dag 6 — Lunchen in Lefkara, avond in Larnaca

Rit: Limassol → Lefkara: 45 km, 50 minuten via de A1, dan naar het noorden afslaan.

Ochtend: rit en het dorp Lefkara

Lefkara staat bekend om zijn kant (Lefkaritika, UNESCO-beschermd) en zilveren sieraden, maar de dorpse eetcultuur is zijn minst gedocumenteerde kwaliteit. Het hoofdplein heeft drie kafeneions. Degene aan de noordkant van het plein serveert het beste dorpsontbijt van het eiland: dikke gestremde yoghurt met Troodos-honing, vers brood met olijfolie, een klein bordje olijven en ingelegde groenten, Cypriotische koffie. Eet hier voordat je naar het kant gaat kijken.

Het dorp produceert ook zijn eigen loukoumia en verkoopt gedroogde johannesbroodproducten. Loop het bovenvlak van het dorp: de huizen zijn 16e-eeuws Venetiaans steen, de straten zijn te nauw voor auto’s, en er zijn katten op elke hoek.

Lunch: dorpstaverne, Lefkara

De taverne aan het onderste uiteinde van het dorpsplein (stenen gewelfintereur, plastic tafelkleden) serveert een eenvoudige lunchmmeze op weekdagen: gegrilde varkenssoeflaki, dorpssalade (tomaat, komkommer, ui, gedroogde rigani, geen sla), vers brood, halloumi en lokale wijn. Het staat op geen enkele voedingsapp. Het kost zo’n €12-15 per persoon. Dit is wat de meeste Cyprioten eten als weekdaglunch buiten de steden.

Middag: rit naar Larnaca (35 minuten)

De weg van Lefkara naar Larnaca daalt door de kalkstenen heuvels en raakt de snelweg bij Kofinou. Kom midden in de middag aan in Larnaca. Check in, loop de Finikoudes-promenade (de met palmbomen geplante zeefront) 30 minuten, zwem als het uitkomt.

Voor een tussenstop op zee voor het diner:

Larnaca: Snorkelling Zenobia Wreck Plus Mini Cruise

De Zenobia-wrakkruise vertrekt vanuit de haven van Larnaca en is primair een duikervaring, maar snorkelaars en niet-duikers kunnen meedoen voor de zwemstop boven de ondiepe secties van het wrak. De moeite waard als je een break van het eten wilt en het voor de avond past.

Avond: Militzis, Larnaca

Militzis serveert traditioneel Cypriotisch eten aan de Piale Pasha-straat al since 1945. Het is niet trendy. Het interieur is niet significant bijgewerkt since 1985. De meze is buitengewoon: 30-plus gerechten, de meeste dagelijks bereid, inclusief gerechten die van de meeste andere restaurants in Larnaca zijn verdwenen — koupepia (druivenbladeren gevuld met gehakt varkensvlees en rijst), makaronia tou fournou (de Cypriotische versie van pastitsio, ovenpasta met gehakt en bechamel), en het langzaam gegaarde lam dat al drie generaties het handelsmerk van het huis is. Kom hongerig. Reserveer van tevoren voor gezelschappen van vier of meer.

Slaap in Larnaca. Centrale Larnaca-hotels vanaf €65-100.

Dag 7 — Nicosia fooddag en vertrek

Rit: Larnaca → Nicosia: 50 km, 45 minuten via de A2.

Ochtend: Old Stables coffee, Nicosia

Old Stables (Palaio Stathmou) in de oude stad bij de Famagusta Gate serveert serieuze koffie in een verbouwd stalgebouw — dikke Cypriotische koffie of espresso, afhankelijk van je stemming op de laatste ochtend. Het is een werkend café met een gemengd publiek van architecten, ambtenaren en kunststudenten. Het brood komt van de bakkerij twee deuren verder. Eet hier een licht ontbijt; de lunch is het hoofdevenement.

Loop door de oude stad: de straten binnen de Venetiaanse muren zijn gedeeltelijk autovrij en architectonisch intact, met het best bewaarde stedelijk weefsel uit de Ottomaanse periode in de Republiek Cyprus. Ga naar Lidras Street (de belangrijkste winkelstraat) en snij dan door de zijstraatjes richting de grensoversteekplaats.

Middag: oversteek naar Noord-Nicosia (optioneel)

De Ledra Street-crossing is 200 meter van het einde van de voetgangerszone. Je laat een paspoort of EU-identiteitskaart zien, steekt over in minder dan vijf minuten, en bent in het Turks geadministreerde noorden. Sla linksaf en loop 10 minuten naar Büyük Han (de Grote Karavanserei), een 16e-eeuwse Ottomaanse karavanserei die nu ambachtelijke werkplaatsen en een klein café herbergt. Het café serveert sterke Turkse koffie en thee; koop een stuk walnoot-en-sesamzoetigheid (cevizli sucuk) van de kraam in de binnenplaats.

Let op: de Republiek Cyprus beschouwt toegang via het noorden als een technische overtreding als je niet via een officieel Cypriotisch inreispunt bent binnengekomen — kom altijd Cyprus binnen via Larnaca of Paphos airport en gebruik de crossing als dagexcursie, niet als inreisplaats. Je autohuurverzekering dekt het noorden niet; steek te voet over.

Keer terug naar de zuidkant voor de lunch.

Lunch: Piatsa Gourounaki, oude binnenstad Nicosia

Piatsa Gourounaki is momenteel het meest besproken moderne Cypriotische restaurant in Nicosia, en het verdient die reputatie: een kort menu van zo’n 10-12 gerechten, volledig Cypriotisch qua ingrediënten en volkomen bereid om er onverwachte dingen mee te doen. De gegrilde varkensbuik met johannesbroodmelasseglazuur stond twee jaar op de kaart omdat klanten weigerden het te laten verwijderen. De wijnkaart is all-Cypriotisch met biodynamische opties die er niet misplaatst uit zouden zien in een goede wijnbar in Parijs. Reserveer. Het loopt vol.

Middag: omgeving Centrale Markt Nicosia

De markt van Nicosia (zaterdag/woensdag) loopt bij Stasikratous en de overdekte markthal. Als je op een voedselmarktdag aanwezig bent, loop er dan doorheen. Zo niet, dan zijn de permanente kruiden- en drooggoedenwinkelss rond de centrale markt open en de moeite waard om te doorsnuffelen: mastiekhars van Chios (veel gebruikt bij Cypriotisch bakken), gedroogd johannesbrood, tahini in bulk, elke variant halloumi van vers tot gerijpt.

Koop proviand voor de reis: een stuk gerijpte halloumi reist goed, net als johannesbroodstroop (verkocht in kleine flesjes), gedroogde rigani en loukoumia (bewaar ze in het waspapier, niet in plastic).

Rit naar het vliegveld: Nicosia → Larnaca airport: 50 km, 45 minuten. Nicosia → Paphos airport: 130 km, 1u30.

Praktische informatie

Reserveringen: boek Militzis, Piatsa Gourounaki, Ta Piatakia en de kookles minstens een week van tevoren in april-oktober. Dorpstaveernes (Petros Garden, Hondros, Mylos Kakopetria) zijn flexibeler, maar een telefoontje op de ochtend van het bezoek is altijd de moeite waard.

Wijn kopen: de beste selectie Cypriotische wijnen op één plek is bij een specialist in de oude binnenstad van Limassol — vraag je hotel. Dutyfree-winkels op het vliegveld dragen een beperkte selectie Commandaria en KEO/SODAP-wijnen; de boutiquproducenten (Tsiakkas, Vlassides, Zambartas) hebben geen verkoop op het vliegveld, dus koop bij de wijnmakerij.

Rijden: Cyprus rijdt links. De Troodos-bergwegen op dag 4 zijn volledig geasfalteerd maar smal. Parkeer bij de wijnmakerij of op het dorpsplein en loop tussen proefsessies waar de afstanden dat toelaten. De rijgrens is 0,05% — dezelfde als de meeste Europese landen — en de lokale politie controleert op bergwegen in het hoogseizoen. Één bestuurder blijft nuchter.

Halloumi-noot: wat je in Cyprus eet is niet het product dat wordt geëxporteerd onder EU-PDO-voorschriften, waarbij een minimum van 51% schapen-/geitenmelk is vereist. De meeste dorpshalloumi is 100% schaap en geit, ongemengd, met een geheel andere textuur en smaak. Koop een stuk bij een dorpscoöperatie en vergelijk.

Commandaria: als je één Cypriotische wijn drinkt, laat het dan Commandaria zijn van een producent die nog traditionele methoden volgt — Vouni Panayia, Keo (de coöperatieversie) of SODAP’s Grand Commander. Het is een gefortificeerde dessertwijn gemaakt van zongedroogde Mavro- en Xynisteri-druiven, met documentatie die teruggaat tot de kruistochtperiode. Richard Leeuwenhart verklaarde hem naar verluidt “de wijn der koningen en de koning der wijnen” op zijn bruiloft in Limassol in 1191. Of dat verhaal waar is of niet, de wijn is echt en hij lijkt op niets anders op het eiland.

Wat je eet: de Cypriotische voedselwoordenlijst

Meze — geen gerecht maar een format: gedeelde borden die opeenvolgend worden gebracht over 1-2 uur, doorgaans 15-30 gerechten bij een dorpstaverne.

Halloumi — halfharde kaas, gepekeld in wei, gegrild of gebakken. De dorpsversie (vers of zes maanden oud) is categorisch anders dan het geëxporteerde product.

Kleftiko — langzaam gegaard lam, de hele nacht verzegeld in klei of folie met knoflook, laurier, citroen en kruiden. De naam komt van het Griekse woord voor “gestolen” — traditioneel gekookt in een verzegelde kuil om detectie te vermijden.

Afelia — varkensvlees gestoofd in rode wijn met hele korianderkorrels. Een van de meest kenmerkende Cypriotische gerechten van het eiland.

Loukaniko — varkensworst op smaak gebracht met koriander en rode wijn, doorgaans gegrild op houtskool.

Sheftalia — gemalen varkens- en kruidenworstjes gewikkeld in netvet (het netvliesachtige membraan van varkensbuik), direct gegrild op houtskool.

Koupepia — druivenbladeren gevuld met gehakt varkensvlees, rijst en kruiden, gekookt in tomatensaus. De Cypriotische versie is citroenachtiger dan het Griekse equivalent.

Anari — verse weikaas, zacht en heel mild, gegeten met honing als ontbijtgerecht of als dessertkaaas.

Zivania — heldere gedestilleerde drank van druivenmarc (de schillen en pitten na het persen), 40-45% alcohol. Geen wijn. Drink hem koud, met olijven.

Commandaria — zie hierboven. Een van ‘s werelds oudste benoemde wijnen die nog steeds continu worden geproduceerd.